بعد از ارسال مقاله به یک ژورنال علمی، متن شما وارد فرایند داوری همتا (Peer Review) می شود. در پایان این فرایند، معمولاً یکی از چهار تصمیم زیر برای مقاله شما گرفته می شود. پذیرش بدون تغییر، پذیرش بعد از اصلاحات جزئی، درخواست بازنگری و ارسال مجدد پس از اصلاحات اساسی، یا رد کامل مقاله. حالا دقیقا این جا باید به جواب این سوال، یعنی ریوایز مقاله چیست؟ برسیم. درواقع به حالت دوم و سوم، یعنی زمانی که داوران از شما می خواهند مقاله را بر اساس نظرات و کامنت هایشان ویرایش و دوباره ارسال کنید، ریوایز (Revision) گفته می شود. دریافت ریوایز به هیچ وجه به معنای رد شدن مقاله نیست، برعکس، یعنی داوران مقاله شما را دارای پتانسیل چاپ می دانند و فقط از شما می خواهند نکاتی را اصلاح کنید.
انواع تصمیم داوری و جایگاه ریوایز در آن
حالا که با معنی ریوایز آشنا شدید بهتر است بدانید که ریوایز مقاله بسته به میزان و نوع ایرادهای مطرح شده از سوی داوران، می تواند در دو سطح جزئی یا کلی انجام شود. در ادامه، تفاوت ریوایز جزئی و ریوایز کلی و شرایط هرکدام را بررسی می کنیم.
ریوایز جزئی (Minor Revise)
در این حالت، ایرادات مقاله شما محدود است. مثل رفع ابهامات نگارشی، اصلاح چند جمله، تکمیل برخی توضیحات یا افزودن منبع. معمولاً بعد از اعمال این اصلاحات، مقاله بدون بررسی مجدد کامل توسط داوران، مستقیماً توسط سردبیر تأیید می شود.
ریوایز کلی یا ماژور (Major Revise)
این جا کمی کار سخت می شود و داوران به بخش های اساسی تری از مقاله مثل روش تحقیق، تحلیل داده ها یا نتیجه گیری ایراد گرفته اند. بعد از اصلاح، مقاله شما دوباره برای همان داوران (یا گاهی داوران جدید) ارسال می شود و باید یک دور دیگر داوری را پشت سر بگذارید. اگر در این مرحله دچار مشکل شدید حتما از خدمات ویرایش مقاله موسسه ما استفاده کنید.
تفاوت ریوایز با ریجکت و ریسابمیت
کارشناسان ما با تجربه هایی که در برخورد با دانشجویان کسب کرده اند می گویند که اکثر دانشجویان معنی ریوایز را با بقیه کلمات اشتباه می گیرند. در قسمت پایین این تفاوت ها را ساده بیان کرده ایم تا دچار اشتباه نشوید.
ریوایز (Revise)
در ریوایز یعنی چه باید گفت که، مقاله همچنان در همان مسیر داوری قبلی باقی می ماند، بعد از اصلاح، نیازی به ارسال از نو نیست.
ریجکت (Reject)
در حالت ریجکت، مجله مقاله را به طور کامل رد کرده و امکان اصلاح و ارسال دوباره برای همان مجله معمولاً وجود ندارد.
ریسابمیت (Resubmit / Reject & Resubmit)
اما این جا حالتی بینابین است. یعنی مجله مقاله فعلی را می بندد، اما از شما می خواهد نسخه بازنویسی شده را به عنوان یک ارسال کاملاً جدید بفرستید. این یعنی مقاله باید از ابتدای فرایند داوری عبور کند.
۱۰ دلیل رایج ریوایز خوردن مقاله
دانشجویی که اخیرا به مجموعه انجام مقاله آمده بود از ما درخواست کرد دلایل ریوایز شدن مقاله را برای او توضیح دهیم. به او مهم ترین دلایل را گفتیم.

عدم تناسب موضوع مقاله با حوزه تخصصی ژورنال
گاهی محتوای مقاله از نظر علمی درست است، اما با حوزه مجله هم خوانی کامل ندارد. داوران در این موارد از نویسنده می خواهند ارتباط پژوهش با اهداف مجله را در مقدمه یا نتیجه گیری روشن تر توضیح دهد.
فرمت نادرست مقاله
فرمت نادرست مقاله نیز از آن دسته اشتباهاتی است که باعث می شود مقاله شما در همان مرحله اول ریوایز شود. بعد از برسی موضوع مقاله، فرد ویرایشگر فرمت مقاله را بررسی می کند که آیا با قوانین ژورنال مطابقت دارد یا نه.
دلایل فنی
مشکلاتی مثل کیفیت پایین تصاویر و نمودارها، خطا در جداول داده، یا ناقص بودن فایل های تکمیلی (Supplementary Files) نیز باعث درخواست اصلاح می شود.
سرقت ادبی
اگر درصد تشابه متن با منابع دیگر بالاتر از حد مجاز مجله باشد که معمولاً با ابزارهایی مانند iThenticate بررسی می شود، داوران از نویسنده می خواهند بخش های مشکل دار را بازنویسی کند.
ارسال همزمان مقاله به چندین مجله
اگر همزمان مقاله خود را به چند ژورنال ارسال کنید به احتمال زیاد مقاله شما رد خواهد شد. بنابراین ابتدا مقاله خود را به یک ژورنال ارسال کنید و منتظر پاسخ باشید، اگر مقاله شما رد شد آن وقت به یک ژورنال دیگر ارسال کنید.
عدم رعایت ساختار استاندارد مقاله
ساختار معمول یک مقاله علمی شامل عنوان، چکیده، مقدمه، روش، نتایج، بحث و منابع است. جابه جایی یا حذف نامناسب هرکدام از این بخش ها از دلایل شایع ریوایز است.
عدم استفاده از منابع بروز
اگر تمامی منابع شما جزو مقالات و یا کتاب هایی باشد که از عمرشان بیش از 3 سال گذشته است. احتمال ریوایز مقاله شما بسیار زیاد است. برای افزایش شانس خود در چاپ مقاله سعی کنید حداقل 60 درصد از منابع شما در 3 سال اخیر نگارش شده باشد.
نقص در ترجمه
گاهی اوقات نقص در ترجمه نیز می تواند برای شما دردسر ساز باشد، بنابراین سعی کنید بعد از اتمام مقاله حتما مقاله خود را به یک مترجم و یا موسسه حرفه ای ارسال کنید تا مقاله شما را از لحاظ گرامر و ترجمه بررسی کند.
مشکلات علمی مقاله (فرآیند پژوهش، فرضیه ها، آمار ها و …)
برای این که بتوانید داوران را متقاعد کنید مقاله شما را اکسپت کنند، باید مقاله شما از تمامی لحاظ علمی باشد. در این راستا باید هیچ نقصی در فرآیند پژوهش، داده ها، فرضیه ها، آمار، شکل ها و نمودار ها وجود نداشته باشد. البته اگر مشکلات بسیار کم و قابل حل باشد مقاله شما ریوایز خواهد خورد تا دوباره این مشکلات را حل کنید. اما اگر روش پژوهشی و یا هر نکته علمی که بیان کرده اید کلا اشتباه باشد و هیچ دست آورد علمی وجود نداشته باشد، مقاله شما رد خواهد شد.
سایر دلایل
موارد دیگری هم وجود دارد که باید حواستان به آن ها باشد. مثل ناقص بودن اطلاعات نویسندگان، نبود بیانیه تعارض منافع، یا نقض ملاحظات اخلاقی پژوهش هم می تواند باعث ریوایز شود.
چطور به نظرات داوران پاسخ دهیم؟
بعد از دریافت ریوایز، نوشتن پاسخ به داوران به اندازهی خود اصلاح مقاله اهمیت دارد. یک پاسخ ضعیف یا نامنظم می تواند حتی مقاله ای که به درستی اصلاح شده را هم با ریسک مواجه کند.
| اصل پاسخدهی | توضیحات |
| اول اصلاح کنید، بعد پاسخ بنویسید | ابتدا تمام اصلاحات موردنظر داوران را در مقاله اعمال کنید و سپس Response Letter را بنویسید. پاسخ شما باید دقیقاً با تغییرات نسخه جدید مقاله مطابقت داشته باشد تا بین توضیحات شما و متن اصلاحشده تناقضی وجود نداشته باشد. |
| به هر کامنت، پاسخ جداگانه و کامل بدهید | هر نظر داور را با شماره مشخص کنید و زیر آن پاسخ بدهید. هیچکدام از نظرات را، حتی جزئیترینها را، بدون پاسخ باقی نگذارید؛ چراکه این کار نشان میدهد بازخوردها را با دقت بررسی کردهاید. |
| محل اصلاح را مشخص کنید | صرفاً نوشتن «این مورد اصلاح شد» کافی نیست. شماره صفحه، بخش، پاراگراف یا خطوطی را که تغییر دادهاید ذکر کنید تا داور بتواند سریعتر بخش اصلاحشده را پیدا کند. |
| لحن محترمانه و غیردفاعی داشته باشید | حتی اگر با نظر داور موافق نیستید، پاسخ خود را با لحنی آرام و علمی ارائه دهید. توضیح منطقی و مستند درباره دلیل مخالفت، بهتر از دفاع مستقیم یا برخورد تند است. |
| اگر نظری را اجرا نکردید، دلیل بیاورید | ممکن است برخی پیشنهادها با روش تحقیق یا چارچوب مقاله سازگار نباشد. در این موارد نظر داور را بدون پاسخ رها نکنید؛ با توضیح علمی روشن و در صورت امکان استناد به منابع معتبر، دلیل اجرا نکردن آن را بیان کنید. |
| از پاسخهای کوتاه و مبهم پرهیز کنید | پاسخهایی مانند «اصلاح شد» یا «انجام شد» بهتنهایی کافی نیست. توضیح دهید دقیقاً چه تغییری انجام دادهاید و این تغییر چگونه ایراد مطرحشده را برطرف کرده است. |
ساختار استاندارد فایل پاسخ به داوران
برای این که پاسخ به داوران منظم و قابل پیگیری باشد، بهتر است Response Letter را در چند بخش مشخص تنظیم کنید. یک ساختار ساده و استاندارد می تواند شامل موارد زیر باشد:
عنوان فایل: چیزی مانند «Response to Reviewers» یا «Point-by-Point Response»
پاراگراف آغازین خطاب به سردبیر: تشکر کوتاه و اعلام این که مقاله بر اساس نظرات بازبینی شده است.
پاسخ به هر داور به صورت جداگانه: کامنت داور را عیناً نقل کنید، سپس پاسخ و تغییر اعمال شده را زیر آن بیاورید.
نمونه پاسخ انگلیسی به داوران مقاله
نمونه پاسخ انگلیسی به داوران باید رسمی، محترمانه و مرحله به مرحله باشد. در متن انگلیسی، بهتر است از جمله های کوتاه و روشن استفاده شود و زیر هر کامنت داور، پاسخ نویسنده و محل اصلاح در مقاله مشخص گردد.
Dear Editor,
We would like to sincerely thank you and the reviewers for the careful evaluation of our manuscript entitled “[عنوان مقاله]”. We appreciate the constructive comments and suggestions, which helped us improve the quality and clarity of the manuscript.
We have revised the manuscript accordingly and provide below a point-by-point response to each comment. All changes have been incorporated into the revised manuscript.
Reviewer 1 – Comment 1: The introduction should better explain the research gap and clarify the novelty of the study.
Response: Thank you for this valuable comment. We agree that the research gap required further clarification. We have revised the Introduction section and added a paragraph explaining the gap in previous studies and the specific contribution of the present study.
Revision made: The revised text has been added to the Introduction section, Page 2, Paragraph 3.
Reviewer 1 – Comment 2: The methodology section needs more details about the sampling procedure and data analysis.
Response: Thank you for pointing this out. We have expanded the Methodology section by adding more details about the sampling procedure, inclusion criteria, and data analysis process.
Revision made: Additional details have been added to the Methodology section, Pages 4–5.
Reviewer 2 – Comment 1: Some recent references should be added to strengthen the discussion.
Response: We appreciate this helpful suggestion. We have added several recent references and revised the Discussion section to better connect our findings with the current literature.
Revision made: New references have been added to the Discussion section and the reference list has been updated accordingly.
We hope that the revised manuscript and our responses adequately address the reviewers’ concerns. Thank you again for your consideration.
Sincerely,
[نام نویسنده مسئول]
نمونه پاسخ فارسی به داوران مقاله
اگر مقاله برای یک مجله فارسی ارسال شده یا سامانه مجله امکان ارسال پاسخ فارسی دارد، می توانید فایل پاسخ به داوران را به زبان فارسی تنظیم کنید. در این حالت نیز ساختار پاسخ باید منظم، محترمانه و کاملاً قابل پیگیری باشد.
سردبیر محترم مجله [نام مجله]
با سلام و احترام
بدینوسیله از جنابعالی و داوران محترم بابت بررسی دقیق مقاله با عنوان «[عنوان مقاله]» و ارائه نظرهای سازنده سپاسگزاری میکنیم. نسخه اصلاحشده مقاله بر اساس نظرهای داوران بازنگری شده و پاسخ تفصیلی به هر یک از موارد در ادامه ارائه میشود.
داور اول – نظر ۱: در بخش مقدمه، شکاف پژوهشی و ضرورت انجام مطالعه بهصورت کافی توضیح داده نشده است.
پاسخ نویسندگان: از توجه دقیق داور محترم سپاسگزاریم. بر اساس این نظر، بخش مقدمه بازنویسی شد و توضیح کاملتری درباره شکاف پژوهشی، ضرورت انجام مطالعه و سهم مقاله اضافه گردید.
محل اصلاح: بخش مقدمه، صفحه ۲، پاراگراف سوم.
داور اول – نظر ۲: روش نمونهگیری و معیارهای ورود و خروج نیاز به توضیح بیشتری دارد.
پاسخ نویسندگان: با نظر داور محترم موافق هستیم. در نسخه اصلاحشده، توضیحات بیشتری درباره جامعه پژوهش، روش نمونهگیری، معیارهای ورود و معیارهای خروج به بخش روش تحقیق اضافه شد.
محل اصلاح: بخش روش تحقیق، صفحات ۴ و ۵.
داور دوم – نظر ۱: منابع جدیدتری برای تقویت بخش بحث اضافه شود.
پاسخ نویسندگان: از پیشنهاد ارزشمند داور محترم سپاسگزاریم. چند منبع جدید و مرتبط به بخش بحث اضافه شد و ارتباط یافتههای پژوهش حاضر با مطالعات اخیر بهصورت روشنتر توضیح داده شد.
محل اصلاح: بخش بحث و فهرست منابع.
امید است اصلاحات انجامشده، نظر سردبیر و داوران محترم را تأمین کرده باشد. از فرصتی که برای بازنگری مقاله فراهم شد، سپاسگزاریم.
با احترام
[نام نویسنده مسئول]
تفاوت ریوایز با ویراستاری چیست؟
ریوایز (Revise) بخشی از فرایند داوری علمی است و توسط داوران مجله درخواست می شود، محتوای علمی، روش تحقیق و استدلال های مقاله را هدف می گیرد. در مقابل، ویراستاری (Editing) پیش از ارسال یا حتی مستقل از فرایند داوری انجام می شود و بیشتر روی زبان، گرامر، روانی متن و رعایت استانداردهای نگارشی تمرکز دارد. بسیاری از نویسندگان پیش از ارسال مقاله، آن را ویراستاری می کنند تا احتمال ریوایزهای زبانی کاهش یابد.
جمع بندی
ریوایز خوردن مقاله، نشانه رد شدن نیست، بلکه فرصتی است تا مقاله شما با کیفیت بالاتری منتشر شود. شناخت دقیق دلایل رایج ریوایز از عدم تناسب موضوع تا ضعف در منابع یا ترجمه به شما کمک می کند از ابتدا مقاله ای قوی تر ارسال کنید. و در صورت دریافت ریوایز، نوشتن یک پاسخ منظم، محترمانه به داوران، شانس پذیرش نهایی مقاله شما را به طور محسوسی افزایش می دهد. اگر اصلاحات مقاله پیچیده یا زمان بر باشد، استفاده از خدمات سفارش ریوایز مقاله می تواند برای آماده سازی نسخه اصلاح شده و پاسخ به نظرات داوران کمک کننده باشد.
2 پاسخ
وقتی مقالهام به مرحله ریوایز میرسه، خیلی برام سوال پیش میاد که “ریوایز یعنی چی و چطور میتونم تغییرات مورد نیاز رو به درستی اعمال کنم؟” آیا فقط باید به اصلاح جملات و گرامر بپردازم، یا باید به نکات عمیقتری در محتوا و ساختار مقالهام توجه کنم؟ چه روشهایی وجود داره که بتونم مطمئن بشم این تغییرات واقعاً به بهبود کیفیت مقالهام کمک میکنه؟
ریوایز یعنی بیشتر از اصلاح سطحی! باید به محتوای مقاله، استدلالها و ساختار کلی توجه کنی. از نظرات داوران برای بهبود استفاده کن و به مقالات مشابه نگاه کن. همچنین میتونی از دوستان یا همکاران نظرسنجی کنی تا دیدگاههای جدیدی بگیری. این بهت کمک میکنه تا مقالهات رو واقعاً تقویت کنی.