در پاسخ به سوال مقاله چیست باید گفت: مقاله، نوشته ای چند صفحه ای (معمولاً بین ۱۰ تا ۳۰ صفحه) است که برای توضیح یک موضوع علمی یا پژوهشی نوشته می شود. نویسنده در آن با استناد به منابع معتبر و طبق ساختاری مشخص (چکیده، مقدمه، روش تحقیق، یافته ها و نتیجه گیری) یافته ها یا دیدگاه های خود را ارائه می دهد. هدف نهایی نوشتن مقاله، چاپ آن در یک ژورنال یا مجله معتبر داخلی یا خارجی است.برای آشنایی بیشتر با این مجلات، می توانید از صفحه لیست مجلات رایگان برای چاپ مقاله دیدن کنید.
هدف از مقاله نویسی چیست؟
برای این که بدانید مقاله چیست، بهتر است بدانید افراد با چه اهدافی اقدام به نوشتن مقاله می کنند. اساساً افراد با اهداف مختلفی به نگارش مقاله روی می آورند. مثلا بعضی برای ارتقای موقعیت شغلی، برخی برای دفاع از پایان نامه ارشد یا دکتری، برخی برای بهبود جایگاه علمی خود و برخی دیگر برای تسهیل فرایند مهاجرت اقدام به نگارش مقاله می کنند. نوشتن مقاله مزایای زیادی دارد که مهم ترین آن ها رزومه قوی تر برای درسی یا استخدامی است. مقالاتی که در مجلات معتبر چاپ شده اند، از سوی خیلی از افراد داخلی و خارجی برای احراز صلاحیت استفاده می شوند و یا به طور مستقیم در رزومه علمی نویسنده قرار می گیرند.
باید گفت که مقاله به روش های مختلفی قابل استخراج است. برخی از افراد برای نوشتن مقاله از پایان نامه خود اقدام به استخراج مقاله از پایان نامه می کنند و برخی دیگر با انجام تحقیق مستقل، برای چاپ آن نیز به رزومه علمی خود کمک می کنند.
نوع مقاله بر اساس ساختار
در جدول زیر، مهم ترین انواع مقاله بر اساس ساختار آورده شده تا با نگاه انداختن به این متن، تفاوت ها را کامل بدست بیاورید.
| نوع مقاله بر اساس ساختار | هدف اصلی | ساختار | ویژگیهای کلیدی | مثالهای موضوعی |
| مقاله علمیپژوهشی (Original Research) | ارائه نتایج جدید و اصیل یک تحقیق | مقدمه، روششناسی، نتایج، بحث و نتیجهگیری | مبتنی بر دادههای تجربی یا نظری، شامل روش تحقیق دقیق و تحلیل آماری | بررسی تأثیر تغییرات آبوهوایی بر مهاجرت پرندگان |
| مقاله مروری (Review Article) | جمعبندی و تحلیل تحقیقات پیشین یک حوزه | مقدمه، خلاصه ادبیات، تحلیل و ارزیابی، نتیجهگیری | ارائه دید کلی از یک موضوع، شناسایی شکافهای پژوهشی، جهتگیریهای آینده | مروری بر روشهای هوش مصنوعی در تشخیص پزشکی |
| مقاله موردی (Case Study) | بررسی عمیق و دقیق یک مورد خاص | مقدمه، شرح مورد، تحلیل، نتیجهگیری | مطالعه عمیق یک پدیده پیچیده، ارائه بینشهای جدید | مطالعه موردی یک شرکت موفق در صنعت فناوری |
| مقاله نظری (Opinion Article) | ارائه دیدگاه شخصی نویسنده درباره یک موضوع | مقدمه، ارائه دیدگاه، استدلال، نتیجهگیری | مبتنی بر دانش و تجربیات نویسنده، امکان طرح ایدههای نو | نقد یک نظریه روانشناسی و ارائه دیدگاه جدید |
| مقاله مقایسهای (Comparative Article) | مقایسه دو یا چند موضوع، ایده یا نظریه | مقدمه، مواضوعات مقایسه، تحلیل مقایسهای، نتیجهگیری | شناسایی شباهتها و تفاوتها، ارزیابی مزایا و معایب | مقایسه دو روش تدریس و مدل اقتصادی |
| گزارشها یا نامههای کوتاه (Short Letters / Reports) | انتشار سریع یک یافته تازه و مهم | متن کوتاه بدون ساختار کامل بخشبندیشده | حجم کم (معمولاً کمتر از ۴ صفحه)، سرعت بالای چاپ | گزارش یک یافته تازه آزمایشگاهی |
| مقاله کنفرانسی (Conference Paper) | ارائه ایده یا یافته نو در یک همایش علمی | مشابه مقاله پژوهشی اما خلاصهتر | معمولاً حجم کمتر از مقاله ژورنالی، همراه با ارائه شفاهی یا پوستر | ارائه یک ایده نو در یک کنفرانس تخصصی |
| نقد کتاب (Book Review) | معرفی و ارزیابی نقادانه یک کتاب علمی | معرفی کتاب، خلاصه محتوا، نقد و ارزیابی، جمعبندی | کوتاه، تحلیلی، معمولاً بدون بخش روششناسی | نقد یک کتاب تازهمنتشرشده در حوزه تخصص |
نوع مقاله بر اساس محل و بستر انتشار
مقالات را می توان بر اساس محل و بستر انتشار نیز دسته بندی کرد. جدول زیر مهم ترین این انواع را نشان می دهد.
| نوع مقاله بر اساس محل و بستر انتشار | ویژگیهای کلیدی | مزایا | معایب |
| مقالات ISI | نمایه شده در پایگاههای اطلاعاتی Web of Science، دارای ضریب تاثیر بالا، مورد قبول اکثر دانشگاهها و موسسات تحقیقاتی | اعتبار بینالمللی بالا، تاثیرگذاری بیشتر بر ارتقای رتبه علمی | هزینههای چاپ بالا، رقابت شدید برای پذیرش |
| مقالات ISC | نمایه شده در پایگاه اطلاعاتی علوم جهان اسلام، مورد قبول دانشگاهها و موسسات تحقیقاتی داخل کشور | حمایت از پژوهشگران داخلی، هزینههای چاپ کمتر نسبت به ISI | اعتبار بینالمللی کمتر از ISI، تاثیرگذاری کمتر بر رتبهبندی جهانی دانشگاهها |
| مقالات Scopus | نمایه شده در پایگاه اطلاعاتی Scopus، پوشش گستردهای از رشتههای مختلف علمی | اعتبار بینالمللی بالا، دسترسی آسان به مقالات | هزینههای چاپ ممکن است بالا باشد، برخی مجلات Scopus دارای ضریب تاثیر پایین هستند |
| مقالات کنفرانسی | ارائه شده در کنفرانسهای علمی، ممکن است در مجموعه مقالات کنفرانس یا مجلات مرتبط منتشر شود | فرصت برای ارائه یافتههای تحقیقاتی به صورت شفاهی یا پوستر، شبکهسازی با محققان دیگر | اعتبار کمتر از مقالات مجلهای، ممکن است در همه رشتهها مورد قبول نباشد |
| مقالات مجلات داخلی | منتشر شده در مجلات علمی داخلی، ممکن یا ممکن است نباشد در پایگاههای اطلاعاتی نمایه شود | دسترسی آسانتر، هزینههای چاپ کمتر | اعتبار بینالمللی کمتر، تاثیرگذاری کمتر بر ارتقای رتبه علمی |
با تجاربی که در این سال ها فعالیت در زمینه مقاله نویسی به دست آورده ایم می توانیم انواع مقاله بر اساس محل انتشار را به طور خلاصه این طور بیان کنیم.
مقالات ISI، مقالاتی هستند که در مجلات معتبر و بین المللی نمایه شده در پایگاه ISI (Web of Science) چاپ می شوند و بیشترین اعتبار علمی و پژوهشی را دارند.
مقالات اسکوپوس (SCOPUS)، مقالاتی که در مجلات نمایه شده در پایگاه اسکوپوس چاپ می شوند. این پایگاه پوشش گسترده تری نسبت به ISI دارد و از معتبرترین بانک های اطلاعاتی علمی دنیا است.
مقالات ISC، مقالاتی که در مجلات نمایه شده در پایگاه استنادی جهان اسلام (ISC) چاپ می شوند و بیشتر برای کشورهای اسلامی و منطقه ارزش گذاری می شوند.
ساختار مقاله دانشجویی چیست و چگونه است؟
ما کارشناسان انجام مقاله همیشه به دانشجویانی که به مجموعه مراجعه می کنند می گوییم که تمامی مقاله ها دارای ساختار منظمی هستند و رعایت این ساختار در نگارش یک مقاله الزامی است. برای درک بهتر این موضوع، بخش های مختلف مقاله را در زیر به شما معرفی کرده ایم.
1-عنوان
عنوان مقاله در همان ابتدای مقاله ظاهر می شود و در چند کلمه موضوع مقاله را برای خوانندگان آشکار می سازد. شاید با خود فکر کنید که عنوان نویسی که کاری ندارد و هرکسی می تواند آن را انجام دهد، اما باید ذکر کنیم که عنوان مقاله باید جذاب باشد تا خوانندگان را وادار به شروع خواندن مقاله کند.
2-چکیده
برخی ممکن است چکیده و خلاصه مقاله را باهم اشتباه بگیرند و از تفاوت آنها با خبر نباشند. به طور کلی خلاصه ی یک موضوع، یعنی بیان کلیات آن موضوع و حذف جزئیات آن در حالی که در چکیده ممکن است جزئیات یک مقاله نیز ذکر گردد.
پس باید بدانید که چکیده خلاصه ای از قسمتهای مهم یک مقاله است که به طور مختصر و روشن توضیحاتی را ارائه می دهد. بگذارید از یک زاویه دید دیگری این قضیه را شرح دهم. چکیده شکل فشرده جزئیات متنی بلند است که نکات اصلی متن را برجسته می سازد و آن را به سرعت توصیف می کند.
3-مقدمه
همان طور که عنوان مقاله باید جذاب باشد تا خواننده را وادار به شروع خواندن مقاله کند، مقدمه مقاله نیز باید جذاب باشد تا خواننده را ترغیب به خواندن ادامه مقاله کند.
در مقدمه مقاله باید یک علت برای نوشته شدن مقاله ذکرشود و نوشته شود که چرا انجام این پژوهش ضروری بوده و به چه دلیل میتواند به پیشرفت دانش در زمینه خاصی کمک کند.
4-روش شناسی
در بخش روش شناسی، روش پژوهش و گردآوری داده ها، جامعه و نمونه آماری، ابزار و نحوه اجرای پژوهش، محل و زمان انجام مطالعه، روش تحلیل داده ها و آزمون های آماری و نرم افزارهای مورد استفاده توضیح داده می شود. در صورت نیاز، مدل مفهومی پژوهش نیز باید ارائه شود.
5-نتایج
در بخش نتایج، یافته های اصلی پژوهش بر اساس روش های گفته شده در بخش روش شناسی ارائه می شود. اگر در پژوهش داده هایی جمع آوری شده باشد، نتایج به دست آمده از این داده ها نیز باید در این بخش گزارش شوند.
6-بحث
در بخش بحث و تفسیر، نتایج پژوهش توضیح داده و با یافته های مطالعات قبلی مقایسه می شوند. همچنین باید مشخص شود که پژوهش تا چه اندازه توانسته به سؤال یا مسئله موردنظر پاسخ دهد و شکاف پژوهشی را برطرف کند.
7-نتیجهگیری
در بخش نتیجه گیری، مهم ترین یافته ها و نتایج تحقیق به صورت خلاصه و منظم برای خواننده بیان می شود. در این قسمت، نتایج حاصل از آزمایش ها، اندازه گیریها یا نظرسنجی ها نیز به زبان ساده و بدون تفسیر اضافی ارائه می شوند تا جمع بندی روشنی از پژوهش به مخاطب داده شود.
8-منابع
در صفحه آخر و انتهای هر مقاله منابع نوشته می شود. قطعا هیچ دانشجو و استادی پیدا نمی شود که صفر تا صد اطلاعات را خودش جمع آوری کرده باشد. معمولا برای نگارش یک مقاله موفق باید بیش از 100 ها تحقیق و مقاله را مطالعه کنید تا بتوانید به یک نتیجه جذاب برسید. بنابراین برای اثبات حرف خود در مقاله گاهی اوقات ناچار هستید تا بخش هایی از یک کتاب و یا مقاله سایر افراد را قرار دهید و به آن ها ارجاع دهی کنید.
بنابراین در انتهای مقاله باید منابع استفاده شده را قرار دهید. نوشتن منابع کار ساده ای نیست و باید قوانین آن را بدانید. برای آموزش کامل منبع نویسی به صفحه ” نوشتن منابع در مقاله ” مراجعه کنید.
تعداد کلمات و طول مناسب هر بخش در ساختار یک مقاله ساده
یکی از سوالاتی که دانشجویان زیادی می پرسند این است که هر بخش مقاله باید چند کلمه باشد. چراکه رعایت طول مناسب هر بخش، هم به خوانایی مقاله کمک می کند و هم از اولین معیارهایی است که ویراستاران ژورنال ها بررسی می کنند. توجه داشته باشید این اعداد یک راهنمای کلی و رایج در بیشتر ژورنال ها است و نکته طلایی این است که همیشه باید در نهایت به راهنمای نویسندگان (Author Guidelines) همان ژورنالی که قصد ارسال مقاله به آن را دارید مراجعه کنید.
بخش مقاله | طول پیشنهادی |
عنوان | حداکثر ۱۲ تا ۱۵ کلمه |
چکیده | ۱۵۰ تا ۳۰۰ کلمه (در قالب یک تا دو پاراگراف) |
کلمات کلیدی | ۳ تا ۵ کلمه یا عبارت |
مقدمه | حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد حجم کل مقاله (معمولاً نیم تا دو صفحه) |
روششناسی | متناسب با پیچیدگی روش، معمولاً ۱ تا ۳ صفحه |
نتایج | ۶ تا ۸ صفحه (بسته به حجم دادهها) |
بحث | ۴ تا ۶ صفحه |
نتیجهگیری | یک تا دو پاراگراف کوتاه و بدون تفسیر جدید |
منابع | بدون محدودیت ثابت؛ متناسب با تعداد ارجاعات درونمتنی |
pdf یک نمونه واقعی مقاله در مورد حقوق مدنی
برای این که تصویر روشن تری از استاندارد بخش های مقاله، داشته باشید یک نمونه واقعی را برای شما در این جا قرار داده ایم تا راحت تر بتوانید با آن ارتباط برقرار کنید.
نمونه مقاله وآشنایی با ساختار آن
بررسی تک تک مقالات بر اساس ساختار
ساختار برخی از انواع مقاله واقعاً با هم فرق دارد و برخی دیگر فقط نسخه خلاصه شده همان الگوی استاندارد هستند. برای همین در ادامه، انواعی که ساختار متفاوتی دارند را کامل باز کرده ایم و بقیه را در یک خط توضیح داده ایم.
مقاله علمیپژوهشی
۱. عنوان ۲. چکیده ۳. مقدمه ۴. مرور ادبیات ۵. روش تحقیق ۶. نتایج ۷. تحلیل نتایج ۸. نتیجه گیری و پیشنهادات
مقاله مروری
۱. عنوان ۲. چکیده ۳. مقدمه ۴. روش انجام کار ۵. ترکیب نتایج ۶. یافتهها ۷. نتیجه گیری ۸. منابع
سه زیرنوع دارد: روایتی، نظام مند و مرور بهترین شواهد.
مقاله موردی
۱. عنوان ۲. چکیده ۳. مقدمه و معرفی مورد ۴. شرح کامل مورد ۵. روش بررسی ۶. تحلیل و بحث ۷. نتیجه گیری ۸. منابع
سایر انواع (ساختارشان مشابه الگوی استاندارد بالاست، فقط با این تفاوت ها):
نظری: بهجای روش شناسی، بیان دیدگاه نویسنده و استدلال جایگزین می شود، نیازی به داده تجربی نیست.
کنفرانسی: نسخه خلاصه تر مقاله پژوهشی، همراه با ارائه شفاهی یا پوستر.
گزارش/نامه کوتاه: بدون بخش بندی کامل، حجم کمتر از ۴ صفحه، برای انتشار سریع یک یافته تازه.
نقد کتاب: بهجای روش شناسی، معرفی و نقد محتوای کتاب می آید.
بررسی تک تک مقاله بر اساس محل و بستر انتشار
ساختار داخلی مقاله در همه این پنج نوع تقریباً یکسان است (عنوان، چکیده، مقدمه، روش، نتایج، بحث، نتیجه گیری، منابع)؛ تفاوت اصلی شان در اعتبار و محل چاپ است، نه در بخش بندی. برای همین فقط دو نوعی که واقعاً یک بخش اضافه دارند را کامل باز کرده ایم.
مقالات ISI
۱. عنوان ۲. چکیده ۳. مقدمه ۴. کلیدواژگان ۵. مطالب و روشها ۶. نتایج ۷. بحث ۸. نتیجه گیری ۹. تقدیر و تشکر ۱۰. منابع
مقالات ISC
همان ساختار ISI، بهعلاوه یک بخش ضمایم در انتها.
سایر انواع (همان ساختار استاندارد بالا، فقط با این تفاوت):
اسکوپوس: از نظر ساختار مثل ISI است، فرقش فقط در پایگاه نمایه و پوشش گسترده تر است.
کنفرانسی: نسخه خلاصه تر همین ساختار، برای ارائه در همایش.
داخلی: همان ساختار، با این تفاوت که چکیده معمولاً هم فارسی و هم انگلیسی نوشته می شود.
لحن مناسب برای هر بخش از مقاله چگونه است؟
فرض کنید مقاله ای نوشته اید که از نظر علمی قوی است، اما لحن آن بیش از حد احساسی یا پیچیده است. در این شرایط، خواننده ممکن است نتواند منظور شما را به درستی درک کند. بنابراین، انتخاب لحن مناسب یکی از نکات مهم در نگارش مقاله است.
به طور کلی، لحن مقاله باید رسمی، دقیق، علمی و قابل فهم باشد. برای این کار چند نکته را در نظر بگیرید:
کلمات را با دقت انتخاب کنید: از کلی گوییهایی مانند همیشه و هرگز بدون شواهد کافی و همچنین کلمات احساسی یا توهین آمیز استفاده نکنید.
مخاطب را در نظر بگیرید: متن را متناسب با سطح علمی خوانندگان بنویسید و در صورت داشتن مخاطب بین المللی، تفاوت های زبانی و فرهنگی را نیز در نظر بگیرید.
با زمان پیش بروید: از زبان رسمی و در عین حال به روز استفاده کنید و تا حد امکان واژه های قدیمی و غیرمتداول را به کار نبرید.
سخن پایانی
در این مقاله با مفهوم مقاله، انواع آن، ساختار بخش های مختلف و اصول مهم نگارش مقاله آشنا شدیم. رعایت این نکات می تواند به شما کمک کند مقاله ای منظم، علمی و قابل قبول تهیه کنید. اگر برای نگارش مقاله به کمک نیاز دارید، می توانید برای اطلاع از شرایط و خدمات، هزینه نوشتن مقاله علمی پژوهشی را نیز بررسی کنید.

یک پاسخ
استادهای دانشگاه های ایران مدرک دکترا دارند و کاملا بی سواد هستند.