نحوه بررسی اعتبار مجلات ISI و خارجی: فهمدین Q، H-index و IF

اگر تا امروز دنبال جواب دقیق برای نحوه بررسی اعتبار مجلات isi بوده ‌اید، جای درستی هستید. خیلی از دانشجویان و اساتید، بعد از ماه ‌ها زحمت روی یک مقاله، آن را برای مجله ‌ای می ‌فرستند که یا اصلاً ISI نیست، یا هزینه ‌های عجیب ‌وغریب می ‌گیرد و در نهایت چیزی جز اتلاف وقت و پول عایدشان نمی ‌شود. برای این که بدانیم مجله معتبر است باید  همزمان چند مورد راچک کنید، نمایه‌ شدن واقعی مجله در Web of Science، شاخص ‌های علمی آن Impact Factor، رتبه ‌بندی Q و h-indexو شفافیت مجله در فرآیند داوری و پرداخت هزینه. اگر هر یک از این موارد مبهم یا غیرشفاف بود، احتمال جعلی یا کم ‌اعتبار بودن مجله بالا است. بنابراین اگر دوست دارید بدون هیچ مشکلی ژورنال مخصوص خود را پیدا کنید، تا انتهای این مقاله با موسسه انجام مقاله همراه باشید.

معیارهای علمی برای بررسی اعتبار مجلات ISI و خارجی

چاپ مقاله مجلات ISI، وزن قابل ‌توجهی به رزومه پژوهشی می ‌دهد. اما دقیقاً همین اعتبار بالا باعث شده مجلات سودجو با ظاهرسازی، خود را شبیه مجلات ISI واقعی جا بزنند. به همین دلیل، پیش از هر اقدامی برای چاپ مقاله ISI، باید مطمئن شوید مجله ‌ای که انتخاب کرده ‌اید واقعاً همان چیزی است که ادعا می ‌کند. برای این منظور باید با شاخص هایی که اعتبار یک مجله را تشکیل می دهند آشنا شوید.

ایمپکت فاکتور (Impact Factor) یا شاخص IF: به میزان ارجاعاتی که در یک سال به مقالات آن مجله صورت می گیرد، ایمپکت فاکتور می گویند. به زبان دیگر هر چقدر ایمپکت فاکتور یک مجله بالا باشد به این معنی است که احتمال دیده شدن مقاله شما بالاتر می رود و بصورت کلی آن مجله از مشهوریت بالایی برخوردار است. معمولا ایمپکت فاکتور بالای 2 عدد خوبی است.

رتبه بندی Q : یکی دیگر از عواملی که در اعتبار مجله تاثیر می گذارد شاخص رتبه بندی Q است. بصورت کلی مقالات در 4 بخش ( Q1, Q2, Q3, Q4 ) رتبه بندی می شوند که  Q1 دارای بیشترین اعتبار و Q4 دارای کمترین اعتبار است. البته به این نکته نیز توجه کنید که با توجه به مقاله خود باید مجله مورد نظر را انتخاب کنید. طبیعتا اگر مقاله شما دارای کیفیت کمی باشد قطعا در مجلات Q1 و Q2 پذیرش نخواهد شد.

شاخص H (h-index) : معیار بعدی شاخص H است که باید سنجیده شود. شاخص H یک عدد است که میزان تاثیر گذاری ژورنال مورد نظر را در جامعه علمی بیان می کند. این شاخص نشان می‌دهد که مجله تا چه حد به انتشار مقالاتی با محتوای باکیفیت و  پرمراجعه  موفق بوده است.

نکته: هر 3 معیار بالا با هم نشان دهنده این هستند که یک ژورنال تا چه اندازه خوب است. به عنوان مثال اگر یک ژورنال در Q1 باشد و دارای شاخص H بالایی باشد، اما ایمپکت فاکتور پایینی داشته باشد، به این معنی است که این ژورنال در جامعه علمی از ارزش بالایی برخودار است و جزو مجلات با کیفیت می باشد. فقط میزان ارجاعات کمی دارد که این مورد می تواند به موضوع ژورنال بستگی داشته باشد. زیرا تعداد دانشجویان و یا طرفداران برخی رشته ها کم است و همین موضوع باعث می شود تعداد ارجاعات نیز کاهش یابد.

نحوه اعتبارسنجی ژورنال ‌های ISI و خارجی

برای این کار از 2 سایت mjl.clarivate.com و www.scimagojr.com استفاده خواهیم کرد. برای استفاده از سایت mjl.clarivate.com باید اکانت سازمانی داشته باشد، زیرا بصورت رایگان همه اطلاعات را نمایش نمی دهد، هرچند با یک اکانت معمولی هم تا حدودی می توانید اطلاعات بدست آورید. اما اطلاعات سایت scimagojr.com بصورت کامل رایگان است و تمامی اطلاعات بالا در آن موجود است.

بررسی سایت وب آف ساینس

برای این کار وارد سایت mjl.clarivate.com می شویم و ثبت نام رایگان انجام می دهیم و در ادامه طبق تصاویر بالا ابتدا نام مجله مورد نظر (چیزی همانند TETRAHEDRON) را در باکس سرچ می کنیم. بعد از نشان دادن ژورنال روی آن کلیک می کنیم و تصویری مانند عکس زیر نشان داده می شود که تمامی اطلاعات در آن وجود دارد.

بررسی سایت scimagojr برای فهمیدنQ1234 بودن یا نبودن مقاله

ابتدا از طریق لینک www.scimagojr.com وارد سایت می شویم تا تصویر زیر نمایش داده شود.

طبق تصویر نام مجله را وارد می کنیم. سپس مجله مورد نظر به ما نمایش داده می شود و روی آن کلیک می کنیم. با کلیک روی نام مجله تمامی اطلاعات آن نمایش داده می شود که با کمی اسکرول به پایین صفحه همه آن ها را خواهید دید. برای مثال این مجله Q3 و از نوع ISI است چون نام آن در این سایت موجود است.

چگونه مجلات جعلی یا سودجو ISI را بشناسیم؟

با گسترش مجلات علمی، شناسایی مجلات جعلی برای بسیاری از پژوهشگران دشوار شده است. جدول زیر مهم ‌ترین نشانه‌ های هشداردهنده و دلیل اهمیت هر یک را نشان می ‌دهد.

اعتبار سنجی مقالات خارجی و تفاوت آن با بررسی مجلات ISI

نکته ‌ای که خیلی از پژوهشگران با آن اشتباه می‌ گیرند این است که اعتبار مجله و اعتبار مقاله دو موضوع مرتبط اما جدا هستند. اعتبار سنجی مقالات فقط به بررسی مجله محدود نمی‌ شود، بلکه شامل بررسی نویسندگان، تعداد ارجاعات همان مقاله (نه کل مجله)، تاریخ انتشار مقاله و همچنین بررسی این نکته است که آیا مقاله بعداً بازپس ‌گیری (Retraction) شده یا نه. برای این کار می ‌توانید از پایگاه‌ هایی مثل Scopus، PubMed یا Retraction Watch کمک بگیرید یا به سایت اعتبار سنجی مقالات impactfactor.ir مراجعه کنید. به‌ طور خلاصه، حتی اگر مجله‌ ای معتبر باشد، همیشه لازم است خود مقاله را هم جداگانه بررسی کنید، مخصوصاً اگر قرار است در پژوهش خود به آن استناد دهید.

آموزش اعتبارسنجی مقالات و مجلات

جمع بندی

در این مقاله صفر تا صد نحوه بررسی اعتبار مجلات ISI را بیان کردیم. به گونه ای که با این راهنما می توانید به راحتی ژورنال مورد را انتخاب کنید. فقط به این نکته توجه کنید که ژورنال انتخاب شده توسط شما باید با موضوع و کیفیت مقاله شما هم سطح باشد.

اگر به هر دلیل در انجام فرآیند مقاله ISI دچار مشکل شدید می توانید از موسسه ما کمک بگیرید، زیرا تمامی خدمات “انجام مقاله ISI” و “چاپ مقاله ISI” در مجموعه ما انجام می شود. برای ثبت سفارش و دریافت مشاوره رایگان به تیم پشتیبانی پیام دهید.

سوالات متداول

آیا همه مجلات دارای ایمپکت فاکتور، ISI هستند؟ خیر. برخی مجلات ایمپکت فاکتور دارند اما در Web of Science نمایه نیستند. حتماً نمایه ‌شدن واقعی را در Clarivate چک کنید.

آیا مجلات Q4 اعتبار ندارند؟ مجلات Q4 هم جزو مجلات معتبر ISI محسوب می‌ شوند، فقط رتبه پایین ‌تری نسبت به Q1 تا Q3 دارند و برای مقالات با کیفیت متوسط گزینه مناسبی هستند.

سریع ‌ترین راه بررسی اعتبار یک مجله چیست؟ جست ‌وجوی نام یا کد ISSN مجله در سایت Scimago، چون رایگان است و اکثر اطلاعات لازم را در یک صفحه نشان می ‌دهد.